Ιεροσόλυμα 2003: Όταν οι Εύζωνοι «τσαλαπατήθηκαν» στον Πανάγιο Τάφο

Η τελετή του Αγίου Φωτός στα Ιεροσόλυμα το 2003 κατέχει μια ξεχωριστή, σχεδόν δραματική θέση στην εκκλησιαστική και διπλωματική ιστορία. Ήταν η χρονιά που ο τότε Πατριάρχης Ιεροσολύμων Ειρηναίος προεξήρχε της τελετής, λίγο πριν τα γεγονότα που οδήγησαν στην καθαίρεσή του από τη Σύνοδο των Προκαθημένων, η οποία τον επανέφερε στις τάξεις των μοναχών.

Ωστόσο, η χρονιά εκείνη έμεινε στην ιστορία και για τρεις σημαντικές ιδιαιτερότητες:

Το τέλος της Προεδρικής Φρουράς στον Πανάγιο Τάφο

Ήταν η τελευταία φορά που η Προεδρική Φρουρά συμμετείχε τιμητικά στην αποστολή, με τους Ευζώνους να τοποθετούνται πέριξ του Κουβουκλίου του Παναγίου Τάφου. Η κατάσταση που επικράτησε κατά την έξοδο του Πατριάρχη ήταν χαοτική.

Λόγω της «αναρχίας» που επικρατεί παραδοσιακά από το πλήθος που προσπαθεί να πλησιάσει το Άγιο Φως, οι Εύζωνοι προπηλακίστηκαν και «τσαλαπατήθηκαν» από το συγκεντρωμένο πλήθος (χωρίς προφανή σκοπιμότητα). Πολλοί εξ αυτών έχασαν μέρη της παραδοσιακής στολής τους, ενώ στην πορεία προς το σημείο όπου θα παρέμενε ο Πατριάρχης, έχασαν τον δρόμο τους καθώς δεν υπήρχε η απαραίτητη καθοδήγηση από την ισραηλινή αστυνομία. Μετά από αυτά τα απρόβλεπτα ατυχήματα, η παρουσία της Προεδρικής Φρουράς στην τελετή δεν επαναλήφθηκε ποτέ ξανά.

Η εποχή των «αποστολών-μαμούθ» της Ολυμπιακής

Σε αντίθεση με τις σημερινές αυθημερόν πτήσεις ολιγομελών αντιπροσωπειών, εκείνη την εποχή οι αποστολές ήταν διήμερες και πολυμελείς. Το 2003, ένα ναυλωμένο αεροσκάφος της Ολυμπιακής Αεροπορίας μετέφερε την αποστολή στο Ισραήλ από το απόγευμα της Μεγάλης Παρασκευής.

Αυτή ήταν η προτελευταία μεγάλη αποστολή, καθώς ακολούθησε εκείνη επί υπουργίας Μιχάλη Λιάπη, όταν ναυλώθηκε αεροσκάφος 250 θέσεων με πλήρη πληρότητα —μια ολόκληρη «ταξιαρχία»— η οποία έμελλε να είναι και η τελευταία τέτοιας έκτασης λόγω των έντονων αντιδράσεων που προκλήθηκαν.

Η τελευταία τελετή του Πατριάρχη Ειρηναίου

Η συγκεκριμένη χρονολογία αποτελεί ιστορικό ορόσημο, καθώς ο Πατριάρχης Ειρηναίος δεν συμμετείχε ξανά σε άλλη τελετή. Τα γεγονότα που ακολούθησαν τον έφεραν οριστικά εκτός Πατριαρχείου, καθιστώντας το 2003 την τελευταία του δημόσια εμφάνιση ως Ποντίφικα των Ιεροσολύμων.

Η μαρτυρία του φακού: Το τίμημα της «άμεσης επαφής»

Το φωτογραφικό υλικό που συνοδεύει την αναδρομή προέρχεται από το ψηφιοποιημένο αρχείο του Χρήστου Μπόνη. Η λήψη έχει γίνει από φιλμ, γεγονός που δικαιολογεί ορισμένες τεχνικές ατέλειες, οι οποίες όμως ενισχύουν την ιστορική του αξία.

Όπως σημειώνει ο ίδιος ο φωτορεπόρτερ, επέλεξε συνειδητά να καλύψει την έξοδο του Αγίου Φωτός από το επίπεδο του Παναγίου Τάφου και όχι από το ασφαλές «μπαλκόνι των επισήμων», επιδιώκοντας την άμεση επαφή με το τελετουργικό. Αυτή η απόφαση είχε βαρύ προσωπικό κόστος, καθώς από τα σπρωξίματα και την ένταση των χιλιάδων προσκυνητών, ο ίδιος υπέστη σημαντικές απώλειες σε φωτογραφικό εξοπλισμό.